Mundekar Baten Bitakora 2.0

Bermeoko Abesbatza - Bohemian Rhapsody

2009-04-20T21:50:00.002+02:00

Beitu zer ikusi eta grabau nauen atzo etb 1-en...

Ze ondo ibili ziren bermeotarrak, ezta?

La Corrica

2009-04-05T14:00:00.001+02:00

I.
Karriketan korrika, korrika karriketan doa Euskara... Umeak aspaldi hasiko ziran aurtengo kantea ikasten. Bestela Pirritx eta Porrotxena, pozkorragoa, hareek gurago. Egun batzuk falta direnean, hasikera eta amaitukera puntuak ebazten ibilten dira gazteak: «Buah tio, yo de Gernika a Bermeo, de tranquis». Erdal inguru batean, derrepente biztuten da euskerearen aldeko martxa baten parte hartzeko gogoa.

Jentea Gasteizera joateko prest agertu da. Autobusak antolau dira bertara hurreratuteko, antza. Ikastolen aldeko jaien antzekoa izango ei da, goizean korrian egin, gero lantzarrean etzun, jan, eran eta arratsaldez kontzertua. Plan bikaina, ezta?

Umeek ondo gogotsu ekitze hartukerea prestatzeari. Daburduko kanta ezagunenak memoriaz dakiez.

II.
Heldu da eguna, gitxi falta da korrika ailegatzeko. Danok gagoz esperoan, nerbioso. Umeak behar bada, aspertuta, noiz etorriko zain. Gurasoak euren artean berbetan: «¡Qué pereza esto de correr ahora!». Gitxi batzuk ibiliko dira umetxuai euskeraz egiteko eskatzen, honeek kasurik be ez. Egia esan, arrazoi osoz. Zergaitik esana egin, eureneko nagusiek euskera eguneroko berba lez erabilten ez badabe?

Badator asagotik tipi-tapa. Zaratak, itzelezko aldarriak entzuten dira urrunean. Azken beroketak martxa ailegau aurretik. Kirolariak zuhur dagoz arineketan egiteko.

Hasi da euskal maratoia: «Hemen ere euskararen alde!», «ika ika ika, hemen dator korrika» etabar luze bat. Minutu batzutan halantxe, euskal giroan gabilz herria gurutzau arte. Gero batzuk lotu egingo dira. Indartsuenak, baina, aurrera egingo dabe, ahal dan moduan kilometroak eginaz.

III.
Umeak herrian lotu behar dabe. Ostera be eskolara, korrika eguna ospatutera, baina. «¡Qué!, ¿tomamos un cafecito en el puerto?», kafea hartzea ondo deritxe gurasoai, kantsauta dagoz, egun gogorra izan da. Ez dakit nik, kilometro erdi korridutearen esfortzuak ala euskereak berak itxi dabezan jota. Orokorrean jenteak ondo pasau dabela emoten dau.

Dana dala, gelditu barik, aurrerantza doa korrika, bihar Gasteizera heldu arte. Urtetxu bi itxaron beharko doguz hurrengoa ikusteko. Zorionez, gure hizkuntzea beste ekitaldi batzuetan entzuteko aukerea izango dogu behintzat. Eskola egunean, euskal jaietan... nork daki?

2009-04-04 Busturialdeko Hitza

Terra Marique Potens - Kapazerria

2009-02-18T22:51:00.000+01:00

Urte barri on!

2009-01-01T14:19:00.004+01:00

Urtero lez...

Urte barri-barri,
txarri-belarri
dakonak estakonari:
intsortsu bi,
hiru kastaña,
Marimontaña,
nik estakot eta niri.

Urte sarra dxuan da,
barria etorri,
ni enue hametik
eser hartun barik.

Señorita una,
señorita dos,
denme un aguinaldo
¡por amor de dios!

URTE BARRI ON DANORI!

Europar zinearen hasikerea eta eboluzinoa

2008-12-28T23:01:00.000+01:00

1895ko abenduaren 28an, inuxente eguna balitz-edo, Auguste eta Louis Lumière-k 46 segunduko iduriakaz emon eutsien hasikerea zineari. Izan dan aldakuntzea Ander Insausti, Maria Amunarriz, Igone Arreitunandia eta Aitor Gametxok erakutsi deuskue.

Benetan bideo polita...

2.0 Hezkuntzea

2008-12-16T14:21:00.002+01:00

Eskolarako egindako bideobehar bat dozue hau. Aurreko batean 2.0 euskereaz egin nauen berba, eta honakoan 2.0 hezkuntzea da gai nagusi.

2.0 Euskerea

2008-11-30T16:25:00.002+01:00

Laster, abenduaren 3an hain zuzen be, euskerearen nazinoarteko eguna dala-eta, geure hizkuntzearen inguruan idaztea pentsau dot. Euskereak gitxi gorabehera 800.000 berbadun aktibo daukaz. Lagun horreen gehiengoa Eusko Herrian izan arren, zati txiki bat munduan jabilku. Interneten 2. generazinoa erabiliz, interaktuazinoa, dinamismoa buztartuten dauana, euskal komunidade osoa konektauta egotea da 2.0 euskerearen beharretako bat.

Euskereari bada, herriotatik urten, siliziozko burdi-bideetatik pasau, autopista sare birtual baten sartun eta mundura zabaltzeko sasoia heldu jako. Daborduko, ziberespazioa deitzen jakon mundu honetan, geure berbakuntzeari be lekutxua egin deutsagu, baita interneten dagoan hizkuntza-txapelketa horren parte izaten lagundu be. Halanda be, zabalkuntza handi hau ez da segiduan lortuko dan gauza bat, gitxika-gitxika danon artean eraikiko doguna baino.

2.0 zenbakiagaz adierazoten dan web moltsoko aplikazinorik esanguratsuenetarikoa, indar handiagaz sartun dana bai behintzat, bloga da. Blogak liburuak dira: testuz, iduriz, bideoz edo dana dalakoz osoturiko koaderno birtualak. Munduan gitxi gorabehera halako 113 milioi dagoz. Horreetatik, gehienak ingelesez; 7500 inguru euskeraz. Zenbakia txikia izan arren ezin dogu ingelesak daukozan berbadun kantidadeagaz konparau.

Aparte, gizarte sareek be gero eta indar handiagoa daukie gazteon artean, oraindino euskeraz facebook sare handi eta ospetsuenetarikoa baino egon ez arren. Gizarte sareak lagun arteko komunidade bat sortzeko dira eta honek aukera emoten dau munduan dagoan edonogaz kontaktuan egoteko. Ez da email ziztrin bat, ezta zuzeneko txat bat bez. Gizarte sareak urrunago doaz. 2.0 webak dira, zuk zeuk sortu, eraiki eta aldatzeko aukerea eskeintzen dabe.

Adibide moduan aitaturiko tresna honeek eta beste askok gaur egungo gizartean garrantzia handia daukie: Obamari AEBetako presidentzia lortzen lagundu deutsie, EAko politikoek be euren pentsakerea zabaltzeko erabilten dabez, Markos Zapiainek bere istorioak argitaratuten dauz halakoetan, Alaine Agirre bermeotarrak kontakizunak, ipuinak, beste batzuk euren musika, argazkiak, bideoak, artea, ligetako be balio dau...

Euskerearentzat zelan ez da bada lekurik egongo 2.0 mundu hain zabalean? Danon laguntzinoagaz Eusko Herria itxi eta Euskal Uria osotuteko hasikera on bat izan leiteke hau: 2.0 Euskerea.

2008-11-29 Busturialdeko Hitza

Hondakinak

2008-11-03T12:27:00.001+01:00

Urteotan, hainbatetan entzun izan dogu poluzinoaren inguruko gura lain barri: gehiegi kontaminetan dogula, hondakin larregi botaten doguzala. Honeri kontra egiteko, sastar horreek guztiak gitxiagotuteko, barriro be erabilteko eta errezikletako eskatu jaku. Aitatu dodan ordena hori jarraitutea ei da aproposena.

Gure lurretan errezikletan ondo erakutsi jaku, paperak axulera, beira edo kristala berdera eta plastikoak edo metalezko ontziak horira. Publizidade kanpaina ia gehienak horren gainekoak izan dira beti be, garbi txakurtxoa dala, ingurumena.net dala...

Hondakinak urrituten, ostera, ez doskue erakutsi, are gitxiago horreek barriro be zelan erabili leikezan.

Aurtongo udan Berlinera joateko aukerea izan dot, baita honen gorabehera asko ikasteko subertea izan be. Han benetan desbardina da sastar-botatze honen gainean daukien pentsakerea. Zarama guztia bereizten dabe errezikletako, gitxi gorabehera hemen lez. Egon badagoz diferentzia batzuk. Esaterako, han, beira hiru koloretan banatzen dabe: berde, marroi eta zuritan (bakotxak bere kontenedorea dauko). Erreziklau aurretik, baina, ostera be erabili ahal dana aprobetxau egiten dabe. Zelan? Errez.

Antxina, orain gitxitan lez, azokara boltsa, otzara edo dana dalako bategaz joaten zan erosketetan baserritarra. Orain herritarrak boltsak hartzen doguz erostera goazen bakotxean. Hori ez da ba Berlinen gertetan, norberak daroalako bere telazko zorroa.

Gainera, berton be kajatan erosten ziran esne botilak, garagardauak etab. dendara bueltetako ohiturea egoan, holan hurrengoak erostean deskontua eukiteko edo bestela, besterik gura ezean, botila huts horrengaitik pagauriko prezioa atzera jasoteko. Hau da ba, adibidez, Alemanian erabilten daben moduetariko bat, Pfand (gordailua, depósito espainolez) deitzen deutsie honi, eta plastikozko edo kristalezko edari ontzi guztiek daukie. Supermerkaduetan botilak diru bihurtuteko makinak daukiez. Imajinatu zure eroslekuaren inguruan pare bat botila topatu dozuzala, horren subertea izan dozu, ogia erosteko lain dozu eta.

Herriko jai batzutako txosnetan berrerabilteko basoak ikusi dodazenean benetan poztu naz, emoten dau-eta aurrera pauso bat egin, eta hainbeste kontaminetan daben betiko plastikozko basoak atzean itxi doguzala. Lastimea da herri edo jai guztietan ikusi ahal ez izatea.

Azkenekoa Gernikako urriko azken astelehenean izan zan, eradontziak behearen gainean botata, nork batuko itxaroten. Ia hurrengoek alegrantziaren bat dakarkuen behintzat.

2008-11-01 Busturialdeko Hitza

Ezpata

2008-09-21T13:41:00.001+02:00

Udaguena badator, honek udeari agur esan behar jakola adierazo gura dau. Hamaika aldakuntza egun batetik bestera, batez be naturan. Benetan uste dot urteko sasoirik ederrena hauxe dala. Zugatxak zimeldu, kolorez aldau eta orriak galduz doaz, gitxika-gitxika inguruotako mendiak orbelez beteta itxiz.

Aparteko ibilaldiak egiteko aukerea izaten da hasikeran, karakolak harrapetako oso aproposak izaten diranak. Hurrak batzeko aroa be etorten da, eta beranduago, gaztainak jasotzekoa. Penea da behar honeetarako, ziriak egiteko erabilten dogun ezpata-bedarra (Carex pendula) daburduko lorak galduta egotea. Mendi-basoetan ezpata-lore (Gladiolus) gitxi ikustea be, lastimea da.

Animalien artean be, katamixarrak arbolaz arbola sarriago ikusiko doguz, baita ogigaztai edo satanderak be. Lehenengoei aro honetako frutak batzea gustetan jakie.

Besteek ostera, orain alde guztietan dabilzen sagutxuak eta sugandilak harrapau eta gustura jaten dabez. Zer esanik ez uda amaierako ezpatak (Tabanidæ familiakoak) ze pozik diharduten euren eztena gure azalean sartu eta odola hurrupetan. Konturatuten garenerako gorputz osoa tatuaje natural eta originalez beteta dogu.

Inguruan izaten doguzan aldaketak ez dira naturan bakarrik pasetan, baina. Sasoi honetan amaitzen jaku udako oporraldia askori eta barriro be eskolara hasi beharra izaten dogu.

Ez da bape erreza izaten, ezta bakazinoak amaitu eta beharrean hasi dan jentearentzat bez. Gatxen, baina, lehengo bider eskolara sartzen diran umeen gurasoek dabe. Hareek izaten dira negarrak hareek!, ezpatak bata-besteaz igurztean eginiko soinu zorrotz eta gogaikarriaren antzekoa.

Eskerrak aldi hau arintzeko Gernikako Elai-Alai dantza taldekoak behintzat Kolonbiara joakuzan, euren ezpata, arku eta tresna guztiak hartu eta bertoko kultura han zabaltzeko asmoz.

Neure aldetik, zer jatortan ikusi ezin dodalarik eta haren ikaraz, azken egun honeek topera aprobetxetan saiatu naz, akula bidegarda edo ezpata-arraina (Xiphias gladius) deitzen dana ikusteko aukerea be izan dodala esatea besterik ez daukot, horren adibide moduan.

Idatzi dodanagaz bat eginik, eta asko pentsatu barik, dagonil (abuztua) amaiera eta irailaren hasierak sortzen daben tarteari izena emotekotan, argi daukot ezpata-sasoia edo halakoxe zeozer izango litzatekeela, berba hori da-eta neure inguruan eta ameseta askotan agertu jatana.

Animaliak, zaratak edo tresnak dirala, ezpatak sarri ezpata.

2008-09-20 Busturialdeko Hitza

Koma bakoa

2008-09-10T17:51:00.001+02:00

Amaraunean josten ebilen aramuak luki antz txikiko azeri buztanluze bati asagoko zugatxeko pospolin poxpolinaren ondoan egoan arbola txatxarrean tente ziarduen galeperrak ahoan eukon marasmetxez batutako marasmea bere laztantxua zala esan ei eutsan behinolako baten.

San Juan bezperako kantak

2008-06-23T11:51:00.000+02:00

Doniane Kantie

Gaur dala bijar dala doniane
etzikamo bijaramune
Gaur dala bijar dala doniane
etzikamo bijaramune

Gure kalien sorginik ez
badagoz bere erre beitxez
Gure kalien sorginik ez, sorginik ez!
badagoz bere erre beitxez
eta erre beitxez eta erre beitxez

San Juan Kantie

San Juan ante porta letaña
zapatu arratsaldian
Hamalau atso tronpeta joten
motroilu baten gainian

Urra urra urra San Juanetan
jantzan egingo du ipar haixetan
U u U u San Juanera goaz gu
U u U u San Juanetik gatoz gu

Ai Ama!

2008-04-20T14:24:00.000+02:00

Geure artean askotan erabilten dan espresinoa dogu Ai ama!. Zeozer benetan ikaragarria ikustean Ai ama! dinogu. Ostera, Ai ama! esaten dogu baita bildurgarria dan zeozer sentiduten dogunean be. Burura datorkun aurrenengo esakunea izaten ei da zenbatgura bider aitaturikoa. Behar bada jaio eta hilabete gitxira ikasten dogun lehenengoetariko berbea ama dalako.

Horrezaz gainera, Ai ama!-k freskotasuna adierazoten dau, gaztetasuna, modernidadea... Hau da gazte talde batek erakutsi gura dauana behintzat.

Horretarako, antolakuntza taldetxu bat batu da gogo horreek guztiak aurrera eroateko posible izango dan bideagaz topo egiteko asmoz. Lekuko erreferentzia izan gura dabe. Jentea animau eta parte-hartzea aktiboa izan ez arren, itzel pasa eragiteko intentzinoa daukie. Beste modu batera ezin-eta, gainera, formula barrienagaz bat eginik: guk antolau, zuk kritikau dalakoa.

Horretara ailegetako medioa erreza eta sinplea da. Teknologia dauka izena. Argazkiak erabilten dabez erakartzeko amu lez. Jai erdi-pribauetan agertu, foto-makinari 'klik' egin eta azkenez interneten ipini. Norgehiagoka baten antza dauka: "nor da gehien agertuko dana?, zein da modernoena?". Zenbat eta sarriago agertu, norbera modernoago.

Hau ez da holakorik plantietan dan lehenengo aldia. Munduko moda-modako uri handienetan, Bartzelonan, Berlinen, Londresen, New Yorken eta Los Angelesen berbarako, gero eta ugariagoak dira honen estiloko organizazinoak. The Cobra Snake da munduan famatuenetarikoa, bertan agertzen dan Cory Kennedy gazte jaizale, mozkor, lohi eta zatarra celebrity eta mundu osoko gazte askorentzako moda ikono bihurtu dauana. I Can Teach You How to Do It da Europan oihartzun handiena izan dauan webgune modernoa, web honetan DJ baten festen, gauen nondik norakoak agertuten dira.

Orain, 'Ai Ama' daukagu, aurreko guztien antzeko euskal bertsinoa zeozelan esatearren. Modea, argazkilaritzea, musikea eta ikus-entzutezko produktuak buztartuteko gogoz, apirilaren 25erako Bermeoko Kapillan antolau dabe jaia. Kontzertuak, musikea eta erretratoak behintzat egongo dira, baita jente animosoa be. Neuk be 'Ai Ama Party' jai horretara joateko konbitea daukodanez, han agertu beharko, argazkietan agertuteko moduan jantzita.

Modernoenetarikoa izan baietz!

2008-04-12 Busturialdeko Hitza

Surf Txapelketean Gainean

2008-03-02T22:28:00.001+01:00

Aste honetan surfaren gaineko azkenaren barri izan dogu. Aurton, munduko surf txapelketea ez ei da Mundakan ospatuko. Ez dabe horretarako bestelako asmorik behintzat. Arrazoi garrantzitsuenetariko batzuk, azken urteotako olatu eskasia eta surfista profesional onenek, norgehiagoka hau Mundakan ez ospatzeko eginiko eskaerak izan dirala ekin deutsie esaten antolatzaileek.

Ni neu ez naz kirol honen jarraitzailea. Halanda be, esan behar dot, herrira, jente asko ekarten dauala, kanpotarrak batez be. Honeek, herriko zerbitzuai ikaragarrizko irabaziak eragiten deutseez. Ez doguzan geure buruak engainau; herriko zerbitzuai dinot, eta ez herri edo herritar guztioi. Onura ekonomikoak denda, taberna edo ostatu horreen jaubeek baino ez dabezalako jasoten.

Horrezaz gainera, badagoz beste moeta bateko aberastasunak, honeek bai herritarrontzako modukoak. Kulturean gorabeheran dihardut orain. Beste herrialde batzutako jentea ezagutzeak eta alkarregaz hartuemonean egoteak dakarku ugaritasun hori. Hainbat hizkuntzetan berba egiteko upealako aukerea. Hori bai, norberarena entzutea ez da behar erreza. Antolakuntzeak ez dau-eta ezelako berbarik (inoiz puntuazinoak, edo komentarioren bat...) euskeraz egiten, ezta panfletorik edo informazinorik euskeraz eskeintzen. Euskereak ez dauko ia ezelako lekurik halako txapelketan, gure herrian egiten dala argi itxi arren. Horretarako ikur patriotikoak erabilten dabez: ikurrinak, lauburuak... Baionako jai “euskaldunetan” letxe.

Beste alde txar batzuk be badaukaz, baina. Mundaka osoa bete egiten da eta herriko jente nagusiari txapelketa egunek zer deritxen itaundu ezkero, burukomin itzela dirala erantzungo deutsue nonbait.

Munduko surf txapelketa horreetako askoren antolaketan dabilen enpresarentzako bertoko olatua horren inportantea bada, ostera, zergaitik ez datea aldatu? Behar bada, markan eragingo dauan publizidadea izan daiteke. Surf berba entzuteagaz batera, eguzkia, itsaso urdina, hondartza paradisiakoak jatorkuz burura, Mundakan abuztuan ezpada betetan ez danik.

Amaituteko beharrean, dana labur baten batuz, esan neike surfak Mundakan eragin handia izan dauala azken urteotako turismoan, baita herriaren izatearen eboluzinoan be. Egun berezi horreetan, itsasaldeko herritxu bat izatetik mundu guztiko jentea batzen dauan leku handia izatera pasetan da eta.

2008-03-01 Busturialdeko Hitza

Zorionak!

2008-01-22T18:01:00.000+01:00

Kultura ekintzetan parte hartzeak norbera aberastuten dauala esaten dabe. Honeek derrigorrezkoak dirala deritxat neuk. Konturatu barik, inoiz, danok hartu dogu esku halako aktibidaderen baten; txapelketaren bat dala, musika emonaldiren bat, dantza erakustaldiren bat...

Niri esaterako, libre dodanean, hainbat gustetan jat kontzertuak ikusi, entzun eta bizitzera joatea, batez be asago ez badagoz. Gure eskualdean badogu honeekaz gozetako aukera ugari. Estilo guztietako musika ekitaldiak izaten doguz berton, Rock gogorrenetik Pop mantsoenera.

Gehientsuenok ezagutzen dogu Gernikako Astra, han antolatuten dira-eta Busturialdean izaten diran ia kontzertu guztiak, famatuenak eta komertzialenak behintzat bai. 2007an adibidez, eskualdeko taldeez gainera, Latzen, Kerobia, Berri Txarrak eta beste hainbat euskal talde ezagun izan genduzan. Trinkete antitxokoan be inguruko taldeen emonaldiak ikusteko aukera izan genduan, nik The Auamba's taldearen lehen kontzertua nabarmenduko neuke; baita Gernikako Audience taldea be, eskualde honetako talde desberdinenetarikoak.

Bermeon, Hermanutako Kapillie izeneko leku umil batean organizetan dira holako ekintzak. Zer hau, antxinako Jose Done ikastetxean egoan kapilatxuan dago eta Astrak baino askozaz izakera underground edo alternatiboagoa dauko.

Halanda be, modu berdintxuan egiten dabe behar. Eskualdeko eta atzerriko taldeak izaten dira hemen be. Igaz, esate baterako, Erresuma Batuko The Last Army, Argentinako Capsula, Kataluniako Chest eta atzerriko beste talde asko izan genduzan.

Beste herri batzutan ez daukogu halakoak egiteko biderik, Mundakan berbarako, oraindino eraikitzen dabilzen Tribisarrospe kultura gunea aprobetxau gurako geunke, baina auskalo horretarako modurik izango dogun. Ondoko herrietan be antzera batean ibiliko dira, seguru. Gitxika-gitxika aurrera egitea lortuko dogu, alkarri lagunduz.

Eskerrak herriotan behartaldeak egon badagozan eta musikazaleoi eta orokorrean kultura ekintza zaleoi, ondo pasetako aukera ederrak eskeintzen deuskuezan. Herrietako musika taldeak sustatuten ibili diran eta oraindino dabilzen kultur-taldeak be, makina bat burukomin eta beharlekuren ostean lortu dabena zoriondutekoa da: Bermeoko Nuntxaku Gauak, Gernikako Iparragirre eta beste hainbat kultur bultzatzaileoi, zorionak!.

2008-01-12 Busturialdeko Hitza

Ez! Ez! Ez! - Laburmetrajea

2008-01-15T23:44:00.000+01:00

Klaserako, Aizene Agirre, Lorea Santa Eufemia eta hirurok egin dogun laburmetrajea.

Eskerrik asko Aizene, Alex, Eunate, Lorea, Ugutz, Xabier eta lagundu deuskuzuen guztiori.

Marie, Jeffrey eta euskerea

2007-12-13T11:25:00.000+01:00

Astelehenean, hilaren hirugarren egunean, Euskerearen Nazioarteko Eguna zala-eta, ia-ia familiartekoa izan zan berbaldi labur baina polit bat euki genduan herriko plazan. Edorta Jimenez izan zan organizadore eta gonbidauetako bat. Jose Manuel Etxeita idazle mundakarrari buruzko bitxikeriak kontau euskuzan, batez bere honen euskerearen erabileraz egin eban berba. Berbaldiaren aurreko egunetan azaldu eustien kontu bat adierazoteko asmoa neukon, ahaztu egin jatan baina. Horrexegatik batik bat, kuriosoa begitandu jatan-eta, hemen berton idaztea otu jat.

Lehengo astean, kasualidadez ezagutu nebazan. Marie Hudson da baten izena. Jeffrey Williams, beronen mutil lagunarena. Biak etorri dira Amerikako Estatu Batuetatik Euskal Herri ingurua aztertutera. Biokimika eta biogenetika ikasten dabe biak New Yorkeko unibersidade baten eta pertsonan genetikaren gainean egiten dabe behar. Azken urteotan, hamaikatxu proiektutan hartu dabe parte laguntzaile edo bekadun lez, euren artean National Geographic Society-ren The Genographic Project (Proiektu genografikoa) izenekoan.

Proiektu horretan, boluntarioan txistua erabilten dabe, horren ADNa analizau eta pertsonan asaban migrazinoa aztertuten dabe. Gero, migrazino honeek guztiak mapa baten margoztuten dabez eta interneten jarri. Proiektu horren atal baten barruan euskaldunok nondik gatozen espliketea dago, baita bertoko berbakuntzearen gorabehera guztiak erakustea bere. Azken honek ez dauko ADNarekin zerikusirik, ostera, euskereak dauan berezitasun esanguratsu eta garrantzitsuenetarikoa –berbeta isolatua dala hain zuzen bere–, migrazinoen emoitza edo ondorioa izan daitekeela uste dabe.

Benetan harritu nintzan hau entzukeran, ezin neban sinestu hain asagotik etorrikoak horren interesauta egotea. Lehenago bere, halakorik nonon leiduta nengoan, ez neban uste hain sakoneko analisia egingo leukienik ostera. Marie eta Jeffrey-k ez ekien gauza askorik euskerearen gorabeheran, euren esanetan baina, gure kulturak orain dala 35.000 urtetik antzeko lekuan jarraitzen dau. Cro-Magnon gizaseme-alabak erabilten eben berbetatik ei datorren teoria bakarren bat bere badagoela komentau eusten. Halanda bere, inor gitxik ei daki ezer.

Daburduko Bordelen izango dira biak, handik ostera bere euren etxeetara egingo dabe. Bidaia on bat izan daizuela ba, Jeffrey eta Marie.

2007-12-8 Busturialdeko Hitza

Euskeraz; edozelan ez mesedez

2007-11-03T18:10:00.000+01:00

Gogaituta edo aspertuta banabil eta egiteko ezer izan ezean, sarritan joaten naz pasiora kalera, mendira edo itsaso bazterrera, atzera-aurreraka ibiltea gustaten jatalako batez bere. Aukera daukodan guztietan fijetan naz jentearen berba egiteko moduan, holako berezitxua naz ni.

Lehengo eguaztenean esaterako, Mundakako talaian izan nintzan; Ze ondo inotsoen gurasoak euren umeari euskeraz erakusteari, asko da ba. Umea txakurra bera baino inuxenteagoa zala emoten eban, benetan. "Beitu Pello, han aita, aterkina, leihoa, betaurrekoak..."non dagoz geure-geureak diran aitxé, guardasolá, bentanie eta antiparrrak? Zerk sakatuten gaitu hori egitera? Argi daukot, oraindino jentea, antxinako sasoietan lez, akonplejauta bizi dala. Orokorrean, jenteak uste dau euskaldun jatorra izateko, alfabetaua izan behar dala, edo euskara batua erabili behar dala berba egiterakoan. Hori egia ez dala konturatzerik bageunka...
Horren gatxa da ba bakotxak berea ondo usetea? Behintzat, (ba)dakiguna usetea, ezelako eta edozelako “tontakeriarik” esan barik.

Aurreko urteetan, gerrearen ostean etorri zanari, zera, bizi egoerari atxekatu jakon euskerea ez jakitea edo ez erabiltea, zeozelako ardurabakokeria norberaren burutik kanpo egon eiten-edo. Idea honek bertoko askoren buruan bizirik dirau; horraitino bere, uste dot lotsagarria eta antxinakoa dala halan pentsetea, egon badagozalako bizi guztian, horren kontra pelikan (orain leku askotan leidu geinken moduan) egin barik, konturatu barik, beti euskeraz berba egin dabenak, ezelako inportantzia berezirik emon baga berari hizkuntzeari, galtzen egoala jakin baga, bere berbetea hori zala baino ez sinestuz. Inork ez dau ametitu gura errua geurea besterik ez dala, Castellanoa errezagotzat jo eta egunero gaxtasun barik bera erabilten dogunona; azkenean euskerea etxeko animalia eta umeai zuzentzeko hizkuntza bihurtuko dogunon kulpea.

Zer hau amaituteko zeozer esan behar deutsuet, orain, nire ume sasoian baino euskerea gitxiago entzuten dodala gaztetxuenen artean. Harritu egiten nau ostera, zaharrago diran gurasoak euren artean euskeraz jarduteak egiatan; esker onak edo zorion beroak emon ez, baina eskatu bai eskatuko deutsuet bide artez horretan jarraitu daizuen, eta ahal dan neurrian zuonai, zeuona erakutsi dagiezuen. Inoiz ahaztu barik euskara batua ez dala ezelan bere ez ondo eginiko bakarra, geurea bere, inguruotakoa, euskera jatorra eta ereduzkoa dala, bestea baino aberatsagoa gehienetan.

2007-11-3 Busturialdeko Hitza

Gazte Eguna 2007

2007-05-09T18:42:00.000+02:00

MAIATZAREN 12an MUNDAKAn

EGITARAUA:

11:00 Txupinazoa eta Kalejira

11:30 Dantza Tailerra

13:30 Trikipoteoa eta Batukada

15:00 Herri Bertso-Bazkaria

18:00 Bideo Proiekzioa

20:00 Manifestazioa

21:00 Kontzertuak:

TXIMINO (Bermeo)

IRULA (Mundaka)

THE USKI´S (Ibarrangelu - Elantxobe)

SWAN BWOY + DJ KIKI SOUND (Madril)

meme: maiz ekidindako memoria ezohikoak

2007-03-22T17:01:00.000+01:00

Ez dakit (ez dut jakin nahi) memea zer den, nondik datorren, baina Markos Zapiain-ek memetzeko aukera luzatu zidanetik total nerbioso nabil. Ez dakit zeintzuk izan daitezkeen, konta ditzakedan, inoiz kontatu bako bost sekretuak. Hauexek beharbada...

Ez dut arropa berriaren usaina laket; arropa berriaren usaina barik, dendariek botatako perfumea dela esango nuke, ez dakit zehazki zer den, baina ez dut gustuko.

Lehengo egunean, puxikak puzten nenbilela konturatu nintzen larregi puzteak beldurra ematen zidala, ahaztuta neukan, edo ez nekien.

Erroserekin ez, Mikelekin ere ez, ispilura begiratu... ezta ere. Ez dakit zer egin.

Ez dut uste arraroa naizenik, honengatik: Gauetan lo egiteko, pertsiana goian dela egiten sut uda bada, argia sartzeko, neguan ostera, kontsumo txikiko argia erabiltzen dut gela argizteko. Argi barik ezin dezaket lorik egin, neguan argia joanez gero gainera, akordatu egiten naiz, eta bueltaka hasi, noiz itzuliko den itxaroten.

Etxeko txokolatea jaten dudan bakoitzean, etxekoek 'harrapa' ez nazaten, txokolate-paperak zakarrontzira bota beharrean bizilekutik zehar gordetzeko ohitura bitxia dut; áttittek (munitibarko aitonak) ere gauza bera egiten zion ámumai (munitibarko amonari)...

Laburtxo lotu zait, ezta? – Ez naiz bat ere profesionala.

Hauek ere memetzeko aukera dute: Izaskun, Ane, Markos (egizu behingoz!), Jon, Matxalen.

Isabel

2007-03-05T22:50:00.000+01:00

Gaur ez da oso egun ona izan, eskerrak Markos Zapiainekin topo egin eta hitz egiteko aukera izan dudan, hamaikatxo berba izan ez badira ere – garraio publikoarekin arazo batzuk zirela medio, Pelipe gaiztoa biztear zen; atoan egin dut alde! –. Honek, amama ekarri dit gogora, haren euskara batez ere. Markinako Intxauspe baserrian jaiotakoa zen emakumea, Munitibarrera ezkondua aurreko mendearen erdialderako.

Hil aurretiko berbak baditut gogoan; "Hau enamoraute jun zuan" esan zidan, Juan Manuel Etxebarria, idazle, euskaltzale eta euskaltzain urgazlea Bizkaia Irratian ari zela. 2006ko udan hurbildu zitzaigun alabarekin etxera, bisitatxo bat egitera, eta ene amonaren euskara "aberatsa" entzuterik izan zuen, baita arratiako, markinaldeko eta nire inguruko lexikoaren arteko desberdintasunak (batzuk lehen aldiz entzundakoak) zeintzuk diren entzun eta ikasi ere. Gehienak, baserriko kontuak edo lanabesak ziren.

Istorioa luzatu barik, hona hemen nire amonak erabili baina euskaltzaindiaren webgunean edo hiztegietan jasotzen ez diren berba interesgarri eta erabilgarri bi:

Bizkaieraz erabiltzen den "lako"-ren forma indartua: lakotxe, lakoxe.

Legez-en forma indartua: Legetxe, legexe (Bizk. letxe, lexe).

Aratusteak, badatoz

2007-02-17T23:54:00.000+01:00

Urtero legez, aurten ere, Mundakan atorrak eta laminak izango ditugu kalejiran. Mundakarrentzat egun hoberik ez ei dago, hori dio abesti ospetsuenak bederen. Inork ez daki zelan agertu zen atorra, baina ondo dakigu mundakar bakar bat izan zela. 300 urte baino gehiagoko ohiturari buruz hitzegiten ari natzaizue, atorrak, Mundakako kale guztietatik zehar ibiliko direnak, zuriz jantzitako izaki misteriotsuak bezain alaiak dira. Almohada azalez egindako marrua daramate buruan, eta gona bi soinean, bat gerritik behera eta bestea samatik, horrez gain, marraztutako bibote ederrak erakusten dizkigute.

Goizean goiz, txistularien dianarekin atorra batzuk kalera irteten dira irina botaz, dena zinkiduz, honek aratusteen etorrera adierazten du. Mezaren ondoren, atorrek, Jose María Egileor-en etxearen parean ematen diote hasiera jaiari, Aratuste abestuz. Ondoren kanta berria entonatzen dute, aurtengoak, Ttipi-Ttapa, "Mundakako Atorrak Elkartea" osatzen duten koadrilen izenak batzen ditu. Ondoren, txorrokopuntatik pasatuz, herri guztiari emango zaio bira, zenbait atsedenaldi eginez, hori bai, abesteko. Azkenik, portuan jarriko dira atorra guztiak, zuzendaria gruako kaian dela, bertan, hiruzpalau kantu ezberdin abestuko dituzte 'Jo Ta Ke' ahantzi barik, noski. Atorrek, txoputako talaian amaitzen dute kalejira eta ondorengo orduetan herri osotik barreiatuta ibiliko dira.

Arratsaldean, laminak agertuko dira algara bizian, herriko arima guztiak iratzarriz. Beraien ohiuek eta abestiek ezin izango dute Mundakako hormarik bota, horren ordez, biziki dantzatuarazi egingo dituzte mundakarrak. Laminak kalez-kale dabiltzan bitartean atorrak ere pasakailean ibiliko dira topo egin arte, hori izaten da eguneko momenturik liluragarriena, zoratzeko modukoa, zuri-beltzak zirri eta zarra.

Besta honek hurrengo goizera arte jarraitzen du, oilarrak kukurruku egin arte hain zuzen.

Mundaka

2007-02-15T22:24:00.000+01:00

Berriro maitemindu naiz:
guztia doa, badoa.
Mundakara kotxez:
betiko legez, banekien.
Arropak estatuari saldu:
ez dit axola, ardura ere ez.
Akats asko izan ditut,
neure artean, ene baitan.

Gu hartzera etorri zinen:
guztia doa, badoa.
Gu birsortzera;
guztia da hazten, handitzen.
Gure pentsamoldea genuen,
guztia jakina, bagenekien.
Zuk aurkitu behar zenuen:
guztia doa, badoa.

Iruñearaino gidatu nuen,
auto baten, nire lagunarekin.
Aparkalekuetan, askotan lo:
ez dit axola, ardura ere ez.
Lekuarekin maitemindu nintzen:
neure artean, ene baitan.
Akats asko izan ditut,
neure artean, ene baitan.

Gu hartzera etorri zinen:
guztia doa, badoa.
Gu birsortzera:
guztia da hazten, handitzen.
Gure pentsamoldea genuen:
guztia jakina, bagenekien.
Zuk aurkitu behar zenuen:
guztia doa, badoa.

Negarrez ari banintz:
autoan, lagunarekin,
askatasunaren seinale zen,
nirea, lekuarena.
Akats asko izan ditut.
Akats asko izan ditut.
Akats asko izan ditut.
Akats asko izan ditut.

Gu hartzera etorri zinen:
guztia doa, badoa.
Gu birsortzera:
guztia da hazten, handitzen.
Gure pentsamoldea genuen:
guztia jakina, bagenekien.
Zuk aurkitu behar zenuen:
guztia doa, badoa.

Gu hartzera etorri zinen:
guztia doa, badoa.
Gu birsortzera:
guztia da hazten, handitzen.
Gure pentsamoldea genuen:
akats asko izan ditut,
guztia jakina, bagenekien.
Akats asko izan ditut,
zuk aurkitu behar zenuen:
akats asko izan ditut,
guztia doa, badoa.
Akats ugari izan ditut.

Grekotik hartutakoak

2007-02-09T11:12:00.000+01:00

Psike, psikiatra, psikiatria, psikoanalisi, psikoanalista, psikolinguista, psikolinguistika, psikologia, psikologiko, psikologo, psikopedagogia, psikopedagogo, psikosi, psikoterapeuta, psikoterapia...

Ψψ Euskaraz psi- idazten da, psi, ez si-, hau da, ondo idatzi, eta horrez gain, ahoskatu.

Pneumatika, pneumatiko, pneumologia, pneumonia...

ΠΝ πν Euskaraz pn- idazten da, ez n-, hau da, ondo idatzi, eta horrez gain, ahoskatu.

Ez dut honen gaineko ezer aurkitu euskaltzaindiaren webgunean, baina idazten den moduan irakurri behar dela uste dut, guretzat, 'hatxe mutua' dena kenduta.

Urte Berri On!

2007-01-01T00:00:00.000+01:00

Herrikoa: Mundaka

Urte barri-barri,
tsarri-belarri
dakonak estakonari:
intsortsu bi,
hiru kastaña,
Marimontaña,
nik estakot eta niri.

Urte sarra dxuan da,
barria etorri,
ni enue hametik
eser hartun barik.

Señorita una,
señorita dos,
denme un aguinaldo
¡por amor de dios!

Batua:

Urte berri-berri,
txerri-belarri,
daukanak ez daukanari:
intxaurtxo bi,
hiru gaztaina
Marimontaña
nik ez daukat eta niri.

Urte zaharra joan da,
berria etorri,
ni ez noa hemendik,
ezer hartu barik.

Señorita una,
señorita dos,
denme un aguinaldo
¡por amor de dios!

2006ko bideorik onenak

2006-12-31T12:18:00.000+01:00

DoCopenhagen-en aurkitu dudan mezuan 2006 urteko bideo honenak batzen dira, ahortik lehenengo 5 ikusgarrienak:

1.- O.K Go - Here It Goes Again

2.- Jenny Wilson - Let My Shoes Lead Me Forward

3.- Gnarls Barkley - Crazy

4.- M. Ward - Chinese Translation

5.- Zero 7 - Left Behind

iTunes euskaratzen: arazoak barra-barra

2006-11-08T21:43:00.000+01:00

Uste nuena baino zailagoa da Mac OS X-eko iTunes euskaratzea. Hasieran ondo nenbilela uste nuen, normalean gertatzen ez dena, ez zitzaidala pasatuko. Baina, iTunes programa euskaraz lehenengoz zabaltzean, errore pila zituela konturatu nintzen, adibidez, iPod-a konektatzean ez zen aukeren menua bistaratzen, errore abisuak ez ziren ezta pantailaratzen ere... Beraz, .nib fitxategi hau ez ukitzea erabaki nuen, badaezpada.

Orain programa erdia euskaraz eta bestea ingelesez: menua, gutxienez, euskaraz nahi dudalako; politago lotzen da.

Gehitu to Liburutegia
New Zerrenda from Selection
Erakutsi Browser

kuriosoa zinez...

Laster: iTunes 7 Euskaraz

2006-11-02T20:04:00.000+01:00

Egun hauetan konprobatu ahal izan dut, oso erraza dela Mac OS X-ko aplikazioen hizkuntza aldatzea, eta horregaitik iTunes programa itzultzea erabaki dut, asko erabiltzen dudan programa baita. Hortaz, ezin izan dut bloga gaurkotu, ez honegatik soilik, aurreko mezu guztiak grabatzen ari naizelako baizik, ondoren, iTunes-en (edo beste programaren baten) entzun ahal izateko.

Egin Klik irudia handitzeko

Espero dut hurrengo eguneratzerako, iTunes euskaratua eta mezu guztiak podcast bihurtuta izatea ere.

Beste barik,
Markel

Billabong Pro Mundaka eta Euskara

2006-10-18T19:51:00.000+02:00

Euskara, bertan hitz egiten den hizkuntza legez azaltzen da Mundakan antolatu zen 2006ko Munduko surf txapelketako, Bizkaiko diputazioak banatatutako liburuxketan. Txapelketa hasi aurretik, bagenekien ordea euskara alde batera utzi eta beste hizkuntza mordo bat erabiliko zutela norgehiagoka hau mundu zabalera barreiatzeko asmoz, bertako ikusle edo surf-jarraitzailenganako interes zipitzik ere ez erakutsiz, ez bada izkirimiriren bat kontatu edo eskerrik asko eta antzekoak botatzeko.

Argi dago hau guztiaren erruduna alde batetik udala bera dela, baita foru aldundia eta antolatzaile nagusienak, euskarari behar zaion garrantzia ez ematearren edo are gehiago, euskara ez sustatzearren. Baina herritarron artean ez dut kexa handirik sumatu, gainera, honen gainean komentarioren bat eginez gero, bestera erantzuten zuten gehienek, itsu-gor baleude bezala:

Ni: Dana dau erderaz! Zelako lotsaridxe, gero euskadi ta halako gauzek baie, kaka!
Herritarren bat: Zer diñozu! Gauze asko diñoie euskeraz eta...

Beraz, iruzkin hau, hemen plazaratzea otu zait, irakurleek beren iritzia utz dezaten.

VideoPodcast-a: Gazte-Zar Fanfarrea

2006-09-04T14:22:00.000+02:00

Muse Euskal Herrian

2006-08-21T16:34:00.000+02:00

Begira zer aurkitu dudan egaztea.com webgunean:

Teingmoutheko taldeak bere lanik berriena eta ezberdinena, Black Holes and Revelations aurkeztuko du gure artean. Musika jaialdi hoberenetan aritu eta gero eta AEBetako hiri nagusienetatik pasatu ondoren, atseden txiki bat hartu eta kontinente zaharra zapalduko dute Bilbotik hasita.
Irailaren 1etik aurrera sarrerak salgai jarriko dituzte, erne beraz!
Uztailaren hiruan atera zuten lan honek Muse zaleak harrituta utzi ditu aldaketa haundia ekarri baitu eta taldeak berak bizirauteko beharrezkoa zuela adierazi du. Beraien hitz konprometituak, soinu intensitateak…jarraitzen dute baina dibertsio dosi haundiz lagunduta. Eta nahiko dibertimentu izanen dugu disko hori zuzenean nola astintzen duten ikustean, urriaren 24-ean BEC-en.

Ni ere harrituta geratu naiz, Muse gure artean? Beraz, dagoeneko badakizue urriko azkenaurreko martitzenean non izateko asmoa dudan...

Bertoko basoa; geure ondarea

2006-08-09T16:53:00.000+02:00

Pago, izei, gorosti, gurbitz, arte, haritz eta abarrez beteta dauden basoak dira honako hauek eskeintzen dizkigutenak:

[IKUSTEKO EGIN KLIK HEMEN]

Arbola moeta hauek galduz gero, hau da, gure basoak, ler edo eukaliptoz josten baditugu, ez ditugu onddo batzuk besterik galduko, bizi ziklo oso bat baino, ekosistema bat, bertan bizi zaizkigun landare eta animaliak esaterako.

Papardo bille

2006-07-02T19:01:00.000+02:00

Ondoren irakur dezakezuen hau, Mundakako abesti herrikoi bat da, aintzinako bizitza adierazten digun eta dagoeneko oso gutxik dakiguna.

Saspi papardo dakot
pixuen aspidxen
etorri ona Germana
bakotxa iruna errial
dirua eskuen ganian
batela molla sarrian
balandria deskargaten
matxiñien albuan
ura beran portuen
arriketzak iragoten
neskatillen buruen

Iru bapor falta
motorrak etzien
berrogei papardo-otzara
kofradidxen aurrien
papardo txiki bat
pobriak eskien
dxoo lelengo kanpaya
bos da erdidxetie
dxo bigarren kanpaya
seiretan bentie

Adineko abeslari trebe baten bila nabil, berak abestu, nik grabatu eta berton jartzeko.

Gero-ta arrañ gitxiau itxosuen

2006-06-20T21:33:00.000+02:00

Bai, errómerué atrapa san ondó, bay gero ori galdú in san orí be galdú. Arrañé amen kantábrikun, galtzín due, bai lebatzá, bai besegué, galtzín due, galtzín due.

- Penié está?

Bai, galtzín due. Amén bakixú, danetará dxokatu dé-ta, arrástan be eintzagú geuk, géu ixán gará txárrak, kostarárte sartúnde ta, arrásta edozér da, dxúten gañen Frantziko kostará ta, antxobíllie, áunen gañako antxobíllatxu atrapa, da á lebatza dá ta géuk illdxu, árek esti así, toneládak eta toneládak liorrerá ekarrítxe.

- Esaten da piedrabóli dalá txarrá.

Piedrabólipe ein, arrástie, txarrá da. Onbre, daná darue, áurretik atrápaten dauen daná. Da, piedrabólik eiñdxau ba arrañe txikídxek eta handídxek dának atrápaten txus ámuas, ámo asko bota da geró, káletan galdu be bai apáidxuk eta án... bueno! alperrík galdu éiñdxe, kalá gustidxek.

- Orí be txarrá esta?

Bai, alperrí galdu íñdxe. Gero, on sín beste sare bátzuk, oin eztaitx proibíte bákoe baye len óte sien, bolántak deitxuten ixen tzon saríek. Bolántak deitxuten ixen tzon saríek, da órrek kalan bota, kánpuen, besegutén da, lebatzetán da, bótate bien, eguáldi txarrás igual galdú, da, náilonesko sarík ixaten sin, árek an lótze sien, orduén galdute, da málle arrañé ta íll dxe, usteldú te bakixú, bai. Urte batén gu arrástan gabiltzaselá Sananderétik, kalá bat-áu or, kalá bat-áu "la marona", ixená dakoná, "la marona", da or, errekáixi áten sánien, an be bótate bién da, galdu saríek eta, arrañé galdú ein san.

- Bolántak sien órrek.

Bai. Oin béitu, atrápaten tzu eun kilo besegú da ño! Eun kilo beseú. Askó! Atxiñé ba, eun arrú be bai, atrápa da besegué. Eun arrú be bai. Ée!, neuri be kuadra dxast atrápaten, amar tonéladá besegu etxada baten, da ortxe, ortxe kalan, Marona. Ordu bi txa erdiko etxadie okitxe ban, amar tonéladá atrápaten, el año sesenta y siete.

- Tópie ixángo san orí?

Sako beté. El año sesenta y siete, día siete de disiembre. Amar tonéladá beseú. Oiñ ixen basan beitu, aberastú, aberastú. Arék ordun éindxoskun amar ogorlokó killue, killue. El año seseta y siete.

Laguntza:

Idazteko era, ahoskeran oinarrituta dago, bertako desberdintasun fonetiko-fonologikoak; hiatusak, bokal txandaketak, bustidurak etab., idatzita agertuz.
Orokorrean, esaldi osoetako aditza baino lehenago dagoen azken aurreko silaba indartu beharko dugu. Horrez gain, esaldietako berben silaba tonikoa zein den esaten diguten azentuak ditugu. Baliteke azentu bat baino gehiago izatea berba berean (adb.: errómerué; lehenengoak, silaba horri gorakortasuna emango dio, azkenak gogortasuna), edo esaldi oso batean bat besterik ez izatea.

Eneko barrutiak, Dimas Zaldunbide mundakarrari egindako elkarrizketaren zati bat, "Bermeo eta Mundakako arrantzaleen hiztegia"-tik jasoa.

Google eta Euskara

2006-06-11T16:33:00.000+02:00

Hasiera batean Google Euskara (eu.google.com) zena, Google Espainia (google.es) bihurtu zen, euskara, herrialde honetako hizkuntza baino ez izanik. Kuriositatez, google.fr-ra sartzea erabaki nuen, eta bertan gure hizkuntza agertzen ez zela konprobatu. Hau, ordea, ez da google-k egindako txarrena, itzulpen urgazleei eta euskarari berari emandako tratua baizik.

Hamaika gara google-k eskaintzen dituen ekoizkinak itzultzen aritzen garenok. Dagoeneko, hainbat produktu itzultzea lortu dugu:

Atal garrantzitsuenak euskaratuta daude, orrialde nagusia, tresna-barra eta Gmail esaterako. Google-k ostera ez du produktu hauek euskaraz eskaintzeko interes pitinenarik ere adierazi, apika, gure hizkuntza ez delako estatu bateko lehen hizkuntza ofiziala.

Nik, onena, gertatzen dena, google-ri jakinaraztea dela deritzot. Horretarako, e-posta bat bidali behar duzu honako helbide honetara: translation-services@google.com
Hauek, erantzun automatikoaz ihardetsiko dizute, bertan irakurri ahal izango duzun moduan, zerbait beharrez gero, berriz erantzuteko eskatzen dizu, zuk egin ezazu esandakoa; aurreko mezu bera kopiatu, eta ondoren agindu.

Jaunaren egunekoa

2006-05-25T20:30:00.000+02:00

Iluntasunean barrena nentorren, oinez, domeka goizaldean, ohikoa denez farolak izorratuta. Hau gutxi balitz, nik ez nuen postontziko giltzik soinean, beraz, ezin nuen bertan gordetzen dudan eskuko argirik hartu. Abaroa auzorantz, Sanikoletik bertatik gora, ai ama, argia bat-batean, baina farola baten baino ez, zelango arraroa. Auzokoaren aker nabarra ikusi nuen argiaren inguruan, hausnartzen, baina ahotik zeriona ez zen belarra, orri batzuk baino. Behearen gainean zeuden hautsitako orrialde batzuk koiutea otu zitzaidan orduan. Begira zer irakurri nuen:

Salba nazazu, leporaino ditut urak.
Istinga sakonean murgiltzen ari naiz,
eta oinak non tinkaturik ez.
Ur handietan nago sartua, eta korronteak narama.
Akitua nago deiadarka, errea daukat eztarria,
lausoturik begia, berorren zain eta zain.

Etxera ikara batean igo nuen, eta amets bitxiak izan nituen, mitologiako pertsonaiak agertzen ziren batez ere, Totiren Leyendas de Euskal Herria irakurtzearen erruz apika. Dena dela, goizean, akordatzean, gertatutakoaz gogoratu nintzen eta ezin nuen denborarik galdu. Farolara bertara hurreratu, eta han zeuden orri zatiak zer ziren kausitu nuen, biblia zatiak ziren. Aurreko egunean apaiz bat auzoko bati bisita egitera joan zitzaion, berandutu eta arin batean jaitsi ei zen herrira. Akerrak beldurtu eta lurrera erori zen, eskerrak belarra zen, biblia bertan lotu zen baina, eta zoritxarrez, nire eskuetara heldu zen.

maiatzaren 14an gertatua

Bilbao Live Festival 2006 - Gaurkotua

2006-05-15T18:51:00.000+02:00

Aurreko mezu honetan idatzi nuenez, Bilboko Kobetamendin, uztailaren 13, 14 eta 15ean makrojaialdi bat ospatuko da.
Dagoeneko talde edo bakarlari gehienen izenak aipa ditzakegu, oraingo honetan gainera baieztutakoak dira, hau da, etorriko direnak. Hona hemen Bilboko musika jaialdira hurreratuko diren artistak:

Alex Kowalski featuring Khan
Alex Under & Paco Osuna Live & Decs
Andrés Calamaro & Ariel Rot
Armin Van Buuren
Ben Harper & The Innocent Criminals
Blue Öyster Cult
Capri
Cardigans, The
Columpio Asesino, El
Cristian Varela
Cult, The
Deftones
Der Dritte Raum
Derrick Carter
Donnacha Costello
FC Kahuna
Felix Da Housecat
Fernando Cavalho
Francesco Farfa
Front 242
Fun Lovin' Criminals
Gatibu
Guns N'Roses
Hash
Heavy Trash
Inquilino Comunista, El
John Lord Fonda
Junkie XL
Ladytron
Markus Schulz
Matthew Dekay
MFA, The
Ojos de Brujo
Oxia
Placebo
Planetas, Los
Pretenders, The
Rex The Dog
<rinôçérôse>
Robbie Rivera
Silicone Soul
Todd Terry
Vitalic
Zodiacs

Informazio hau Last Tour International-ek eman du jakitera gaur. Gainera, talde gehiago izango direla berretsi dute, "talde handiekin" ari direla negoziaketetan.

Maiatzeren 16tik aurrera, tictackticket-en 2000 (bi mila) sarrera berezi (3 egunetarako) jarriko dituzte salgai 75€-ren truke. Bestela, ekainaren 2-tik aurrera, eguneko sarrerak erosi ahal izanen dira, eguenerako 40€-ko prezioan, bariku edo zapaturako sarrerek, egun bakoitzeko, 50€ balioko dute ordea.

Dagoeneko 2000 sarrera bereziak agortu dira, baina Last Tour International-ek esan duenez, ekainaren 7-ra arte luzatuko du bono hauek lortzeko aukera, gainera, azpimarratu du, ekainaren 8-tik aurrera 100€-ko prezioa izango dutela.

Berocca, ikasleontzako droga

2006-05-07T20:51:00.000+02:00

Lehen anfetamina bazen,aurki modan jarriko dena Berocca dugu. Bayer HealthCare institutuaren Roche etxeak plazaratu berri duen botika da Berocca. 10 bitamina eta 3 mineral biltzen ditu pilula irakigarri honek, eta buruko ariketak egiten laguntzen digu. Roche etxeak, egunero Berocca pastila bat hartzea gomendagarria dela dio, ez baita kitzikakorra eta ez baitio loari eraginik egiten.

Nik probatu dut laranja zaporezko pilula hau, eta badabil! Nik ezin nuen beheko sudoku hau egin, ez nintzen gauza, baina Berocca hartu eta lortu nuen ebaztea.

Hona hemen sudokua, egin dezakezu?

Saiatu Berocca bat hartuz, ea lortzen duzun.
Erantzuna ikusteko klikatu hemen.

Papaoa

2006-04-30T14:23:00.000+02:00

Ez naiz beren lakoa,
izan naiteke ordea.
Eguzkia etzan da,
argia dut behintzat.
Eguna bukatu da,
baina ondo nabil.

Papaoa naizela uste dut
edo alaia apika.
Zoriontsua baino ez naizela deritzot.

Bihotza hautsita dut,
lekeda badut ordea.
Lagundu arnasten,
eta osatuko naiz.
Hegan ibiliko gara,
lainoetan barrena.
Jaitsi eginen gara gero,
eta biharamuna izan.

Ekiari izkin egin,
loak hartu,
amets egin.
Arima merkea da,
ikasi dut,
zortea desio.
Arindu erretakoa,
Iratzarri.

Ez naiz beren lakoa,
izan naiteke ordea.
Eguzkia etzan da,
argia dut behintzat.
Eguna bukatu da,
baina ondo nabil.

Papaoa naizela uste dut.

Bitxikeriak eitb24.com-en

2006-04-18T20:20:00.000+02:00

eitb24.com-era sartu naiz eguneko berriak irakurtzeko asmoz, eta begira ezazue nolako bitxikeriekin egin dudan topo.

Lehenengo bitxikeria:

Azpiko arropa erakutsiz gero, ezin libururik hartu!

2006/04/17
Galtzen gainaldetik barruko arropa erakusten duten ikasleei ez diete libururik hartzen uzten Suediako eskola bateko liburutegian.

Falkenberreko (Suedia) Tullbro Schooleko ikasleek ez daukate uniformea jantzi beharrik, baina bertako liburuzainei ez zaie asko eta askoren itxura gustatzen, galtza oso baxuak jantzita eraman eta azpiko arropa erakusten duten nerabeen moda, esate baterako.

Horregatik, barruko arropa erakusten duten galtzak erabiltzen dituzten neska-mutilek ez daukate baimenik eskolako liburutegian liburuak eskatzeko. Gainera, neurri hori txapela eta beisboleko kaskoak erabiltzen dituztenei ere aplikatzen hasi dira orain.

Trankil lagunok!, laster, 90. hamarkadan bezalako bularretako modura erabil daitezkeen jeansak itzuliko dira gugana. Irakurri zer dioen bigarren honek:

Uraza, tomatea eta... igela entsaladan

2006/04/12
Entsalada-pakete batean bost zentimetroko igela aurkitu du emakume australiar batek; gutxienez ere, horren truke ordaindutakoa itzuli diote supermerkatuan.

Emakume australiar batek bost zentimetroko igel bat aurkitu du paketeko entsalada batean. "Poltsa zabaltzean platerera erori zen", adierazi du.

Sukaldaritza frantsesean oso normala da igel-hankak jatea, baina Julie Lumber ez da horien zale. Australiarrak jakinarazi duenez, "herrialde horren janaria ez dut gogoko; beraz, ez nuen intentziorik igela jateko".

Emakumea barbakoa batean zegoen lagunekin eta berak eraman zuen entsalada. Osagai berezia aurkitu ostean, Lumberrek argazki bat atera zion eta supermerkatura itzuli zuen erositakoa. Ordaindutako guztia bueltatu zioten arduradunek.

Ez al genuen produktu ekologikorik nahi? ez kexatu andrea!. Nik honezkero ehunen bat barraskilo irentsi izanen nituen. Horra hirugarrena:

Pantaila duen hilarria sortu dute, hildakoen argazkiak eta bideoak ikusteko

2006/04/06
Asmakizunak sentsore infragorria du eta norbait hilarriaren parean jartzen denean aktibatu egiten da hildako pertsonaren argazkiak, bideoak etab. emanez.

Henk Rozema 60 urteko gizonari era bitxian otu zitzaion pantailadun hilarriak sortzea. Hain zuzen ere, bere bizitzari buruzko DVDa grabatzea erabaki zuen urtebetetze-festan emateko eta izandako arrakasta ikusita ideia "haratago" eramatea erabaki zuen.

Lagunek DVDaren kopiak eskatu zizkiotenean hilarri digitala sortzea pentsatu zuen. "Ingeniaria naiz eta posible zela iruditu zitzaidan" esan du, "ez gara Harriketarrak, garai digitalean gaude".

Asmakizunak sentsore infragorria du eta norbait hilarriaren parean jartzen denean aktibatu egiten da hildako pertsonaren argazkiak, bideoak etab. emanez.

Ideia bikaina benetan. Sukarrietan, Samikolako hilerrian esaterako, Arana eta Goiritar Sabin-en irudiak ikusteko aukera izango genuke. Historia ikasteko beste bide bat.

Abedea izan behar...

2006-04-11T21:10:00.000+02:00

Ausarta izan behar du, egunero, otoitz egin bage etxetik irteteko.
Bertutetsua izan behar du, Harribolas-ek bezalako media sortzeko.
Desioa izan behar da egunero txokolate-jaten ibiltzea.
Ezkorrak izan behar dugu, sarritan, bizitzan zehar aitzina egiteko.
Fenomenoa izan behar da, jende guziak ezagutu dezan.
Gernu-ikutzailea izan behar luke, genak ondo mantentzea guraz gero.
Harmonikoa izan behar du, eguneroko soinuak.
Irakasle izan behar duzu, soldata bikaina irabazteko.
Jelosiak jota izan behar zara, halako mendekua zeuk prestatzeko.
Kritikatua izan behar da, norbere iritziak errespetatzen ez dituena.
Libratua izan behar da, egunero hobe, gizaki oro.
Meñakabarrenatarra izan behar badu, izango da.
Nehor izan behar da, norberea ez den etxean sartzeko.
Oinarrizkoa izan behar du maiztasunak, tonua adieraz dezan.
Pikoloak izan behar ditu Euskal Herriak, biztanleria, salbu sentitzeko.
Rendez-vousa izan behar dugu blogariok, ostera ere batu gaitezan.
Satsudura izan behar dute baitan ibai lohien ondoti pasatzen direnek.
Txitxipotean izan behar dira lanegunak jai.
Ura izan behar dugu egun batzuk bertan irautea amesten badugu.
Ximela izan behar da, burudun oro, idazkaritza baten behar egiteko.
Zoriontsua izan behar zara honaino iritsi bazara, eskerrik asko!

Euskaltzaindiaren aurka, -ki -to, kitto!

2006-04-06T21:36:00.000+02:00

Lehenago idatzi nuen bada, Tx- eta Z--ren arteko aldagarritasun ulerkorrari buruz, orain bizkaierako -to atzizkia eta batuako -ki, honen baliokideaz hitz egiteko gogoa piztu didate eskola-lagun batzuek.

Nire baliokidetasun teoria aplikatuz, -ki eta -to berdinak dira, baldin eta soilik baldin, norberak gura badu. Legez, -to ez da atzizki emankorra ,beraz, teoria hau hitz berriekin ezingo litzateke aplikatu, baina guk erabili eginen dugu, ea euskaltzaindiak zer dioskun.
Ondoren, -toz idatzitako testu (edo esaldi) zentzugabe bat:

Ondo (n + t = nd) nago. Ederto edo polito, berezito Bizkaian. Bart ezin izan nuen amestu, ohera sartu eta supituto hartu bainuen lo. Agian, lehenago esnetoren bat jan izanen banu, egingo nuen alaito baten amestu.

Bermeo la sauvage

2006-04-02T22:59:00.000+02:00

Gaur ohean pasatu ditut eguneko ia ordu gehienak, eta gogai ez nendin, aspaldiko partez, irakurtzea aukeratu dut. Apalategian izan dudan lehen liburua hartu eta irakurtzeari ekin diot, Begoña Bilbao bermeotarrak itzulitako Paul Henri Capdevielle-ren Bermeo la sauvage izan da hau, eta bertatik bertso pare bat aukeratu dut, bai Paul, Begoña eta bermeotar guztiei eskeinia:

Izaroko komentuko atezainak,
gauero, irla uzten du igerian
itsasertzean argitxo batekin itxaroten dion
maitearekin elkartzeko
asmotan.
Baina gau batean ez dago argirik;
etxearen aurrean arrenkuratsu;
hotzez dardarka nago
igiri eidazu atea, Maria.

Barrualdeko erantzuna barreak izan ziren;
emakumearen inkonstantziagatik,
ito egin zen;
baina nabigatzen duen senarrarekin
infidel den andrearen zorigaitza,
hil eta gero maitalea agertzen zaiola da.

Mezu labur, baina zinez zuzena honako hau, bere-bere izan behar den erligioaren bila dabilenari bereziki eskeinia, berak adituko duelakoan.

Zorionak Gmail

2006-04-01T14:43:00.000+02:00

Google-ren e-posta zerbitzuak urte bi bete ditu gaur, apirilaren lehenengo egunean. Gmail-ek 2709 MB (2.64 GB) eskeintzen digu nahi dugun guztia bertara igotzeko, disko gogor modura lan egin dezake.
Erabiltzeko erraza, erosoa eta arina da Gmail, adibidez, gai bera duten postak, batu egiten dira, ez beste zerbitzuetan bezala, hamar mila posta desberdin:

Begiztaren baten gainean klik eginez, gero zabaldu egingo dira, aurreko mezuak irakur ditzakezularik, bidaltzaileen izenak barne:

Google-ek gainera, Gmail-en erabiltzaileentzako 4 programa extra jarri ditu eskuragai, Google Talk, messenger antzeko bat, baina Skype-k erabiltzen duen teknologiaz deitzeko gai dena. Google Toolbar, barra bilatzailea, blogger-en bloga izanez gero, barra honek, bertan sarrerak idazteko aukera ematen dizu. Picasa Photo Organiser, ordenagailuko argazki guztiak klasifikatzeko da, albumak internet bidez konpartitzeko erabil daiteke. Azkenik, Google Desktop dugu, e-mail, argazki eta testu fitxategi (blogak barne) guztiak gordetzen dituen bilaketa sistema bat da.

Hizkuntza AEB-etako ingelerara aldatuz gero, google talk-a webean bertan izango duzu, zein kontaktu dagoen konektatuta agertuko da eta beraiekin hitzegiteko aukera izango duzu. Gainera txat-ean idazten den guztia, e-mail moduan gordetzen da.

Oraindik, Gmail ez dago euskaraz, eta ez dut itzultzen laguntzeko gonbidapenik jaso, beraz, uste dut oraindik itxaron egin beharko dugula.

Gmail izanez gero, Orkut-en parte izan zaitezte, hau, myspace, hi5 edo MSN space-ren antzeko zerbait litzateke.

Gmail edo Orkut kontu bat izan gura baduzu, eskatzea baino ez duzu, horretarako, bidalidazu e-mail bat.

The Genographic Project: Euskal arrazaren bila

2006-03-28T12:50:00.000+02:00

National Geographic Society erakunde estatubatuarrak iragarri duenez, boluntarioen listu laginak erabiliz, ADNko (azido desoxirribonukleikoa) datuak atera eta gizakion migrazioaren mapa egingo du. NGS-ren eta hainbat zientzialariren arabera, genek azaltzen omen dute gizakiaren nondik norakoak. Proiektu honen barnean euskaldunok nondik gatozen azaltzea dago, baita bertako hizkuntzaren esentzia. Honek ez du ADNarekin zerikusirik baina euskararen bakartasuna, migrazioen ondorioa izango ote denaren ustetan daude.

Boluntario izatea nahi izanez gero
Genographic Project-en webgunera sartu eta bertan aplikazio bat bete beharko duzu, $126.50 ordaindu eta etxean jasoko duzu Genographic project kit-a, listua ontzi batera isuri eta bueltan estatubatuetara. Kit-ak dakarrena: listua jasotzeko tresna nola erabiltzen den erakusten digun DVDa, historian zehar gizakion migrazioa azaltzen den mapa, listua ateratzeko tresna eta batu ondoren, atzera bialtzeko gutun-azala, proiektua zehazki zertan datzan azaltzen duen liburuxka bat eta emaitza ezagutzeko kode sekretu bat.

Lagundu gura baduzu: Klikatu berton

Mundakako Argazkiak

2006-03-24T17:59:00.000+01:00

Alberto durana kazetari eta irakasleak, bereziki Mundakako argazkiak biltzen dituen web bat du, bertan aintzinako Mundaka eta gaurkoa azaltzen zaizkigu, baita aurtengo gure aparteko aratusteetako argazki bikainak. Zinez merezi du web honetara sartzea, lastima blogeko mezuak gazteleraz dauden. Behintzat, mezuetakoa izan ezik, web osoko hizkuntza alda daiteke.

Txinatar izenak erabili ezin

2006-03-19T17:25:00.000+01:00

Seme-alabei izen egokia jartzea pixka bat konplikatuagoa izango da aurrerantzean txinatarrentzat. Askok hizki arraroak dituzte, ordenagailuentzat behintzat, hauek ezin baititzakete irakurri. Beraz, agintariek arazoa errotik desagerraraztea erabaki dute: erabili daitezkeen eta erabili ezin daitezkeen izenen zerrenda egingo dute. Eta guztiek bete beharrekoa izango da izendegi hori, Herri Segurtasunerako Ministerioak jakinarazi duenez.
Herrialde horretan ezarri nahian ari diren nortasun agiri digital berria da arazoaren iturburua. Hango hizkuntzak 50.000 karaktere desberdin ditu, baina konplikatu eta zaharrenak (23.000) ezin dira ordenagailuetan tekleatu. Ez da txantxetako kontua, izen arraroa dutenek zailtasun ugarirekin topo egiten dute, bereziki erregistroetako funtzionarioekin topo egiten dutenean.
Egitasmoaren arduradunetako batek, Bao Suixian izenekoak, eman du ekimenaren berri. Ez du argitu, ordea, zenbat karaktere erabili ahal izango diren (baliteke ordenagailuek onartzen dituzten 27.000 hizkiak izatea) ez eta izen arraroak dituzten txinatarrek horiek beharko ote dituzten ere.
Seme-alaben izenak besteengandik bereizteko erabiltzen dituzte ezohiko karaktere horiek gurasoek. Baina horrek akats administratibo ugari sortzen dizkie.
Adibidez, China Daily egunkariaren arabera, gaur egun 100.000 txinatarrek 'Wang Tao' izena dute. Jaioberriek izen bera izan ez dezaten, gurasoek Kang Hsi izeneko antzinako karaktere-hiztegi erraldoia erabiltzen dute; 50.000 karaktere biltzen ditu agiri horrek, horietako batzuk aldrebes samarrak.

Arazo administratiboak
Izen arraroa dutenek azalpen ugari eman behar izaten dituzte bulego ofizialetan. Besteak beste, karaktereak nola idazten diren azaldu behar izaten dute; hala ere, sarritan ezinezkoa da euren izenak dokumentuetan idaztea, ordenagailuek ez baitituzte onartzen.
Orain arteko konponbidea izen korapilotsuenen bertsio sinplifikatuak sortzea izan da, baina Txinako Gobernuak horrek sorrarazi duen kaosa desagerraraztea erabaki du.
Txinan, Mendebaldean bezalaxe, modaren arabera erabaki ohitu dituzte haurren izenak. Maoi Zedongen garaian, itzultzen zail samarrak ziren izenak gailendu ziren, besteak beste 'Aberri berria' eta 'Ekialde Gorria'. Gaur egun, berriz, izenak ez dira hain abertzaleak eta kutsu poetikoagoa izaten dute.
Mutikoei boterea eta inteligentzia iradokitzen dituzten izenak jartzea da gaur egungo moda, besteak beste 'Qiang' (ezpata) eta 'Li' (indarra). Neskatoei, berriz, lore izenak jartzen dizkieten, 'Lan' (orkidea) beste batzuen artean, edo edertasuna eta lasaitasuna adierazten dituztenak.

Bilbao Live Festival 2006

2006-03-11T10:11:00.000+01:00

Jakingo duzuenez, Bilboko Kobetamendin, uztailaren 13, 14 eta 15ean makrojaialdi bat ospatuko da. Oraindik inork ez daki zein talde izango diren bertan ikusgai, baina ni google-n sartu eta atzerriko taldeek, jotzeko dituzten egun libreak bilatzen hasi naiz, eta talde hauek libre daude, beraz, etortzeko aukera daukate:

Arctic Monkeys
Bloc Party
Clash, The
Deep Purple
Franz Ferdinand
G.A.S Drummers
Guns N'Roses
Kaiser Chiefs
Morrisey
Muse
Placebo
Red Hot Chili Peppers
Strokes, The
Who, The

Euskaldunak zeintzuk izango diren imagina dezakegu, adibidez, Berri Txarrak, Gatibu, Ken Zazpi, Lor... laster ikusiko dugu nolako taldeen musika izango dugun entzugai.

Aldagarritasun ulerkorra

2006-03-08T23:34:00.000+01:00

Inoiz konturatu al zarete hasierako TX eta Z-k aldatzerakoan, nahiz eta normalean ez egin, ulerkorra dela hitz berri hori? Euskaltzaindiak hitz gehienak onartzen ditu bai Z edo TX-ez idatzita, oraindik ez dago horri buruzko legerik, baina talde honek gurago du adibidez txakur eta ez zakur edo txori baina ez zori. Zergatik? haatik.

Txuria zen txorioneko zori hura, txurezko zalupa gainean gorotz piloa, txart!, utzi zidana. Ezin izan genuen bertan eseri, zerritu egingo ginen bestela, horregatik, zorizoak, ohiko txorrotik atera eta txutunik geundela, barrura!, sabela bete. Hortzetan geratu zitzaidan zatitxoa txotxekin garbitu nuen, txurrut egiteko: zarra izan ez zen zakolina

Ahots zuriko aratusteak

2006-02-27T22:38:00.000+01:00

Begira zer aurkitu dudan "El Correo Español - El Pueblo Vasco" egunkari erdaldunean, nire izena!!! Egia esan prentsa euskaldunean agertzea baino ez nuen gura baina, ikus dezakezuenez, Espainolean baino ez naiz agertu. Zelango penea!

Fieles a su cita, los atorras de Mundaka afrontaron ayer con buen humor las inclemencias meteorológicas que en forma de frío y algo de lluvia les deparó el destino para festejar una de las jornadas más importantes y esperadas por parte de los vecinos. Así lo dice al menos la primera de las canciones que anualmente interpretan frente a la casa de José María Egileor, uno de los impulsores de esta celebración durante la Guerra Civil y los años de la dictadura.

'Aratuste zara, Aratuste, mundakarrentzat egun hobarik ez', -Carnaval, Carnaval, para los mundakarras no hay un día mejor-, recalca el estribillo de la pieza. Tras un multitudinario arranque, el séquito, compuesto por unas doscientas personas y un gran número de instrumentos de cuerda, acordeones y panderos, continuó su ronda para llenar de alegría con sus sones todos los rincones de la anteiglesia turística.

La comitiva, dirigida por la sabia batuta de su joven director, Markel Anasagasti, no varió un ápice su recorrido, a pesar de la lluvia, y realizó varias paradas obligatorias entre las que destacan las dos residencias de ancianos de la localidad y la calle mayor. En este punto se desarrolló uno de los momentos centrales de la jornada con la interpretación de varias melodías y la presencia de numerosos curiosos.

«A nosotros el tiempo, mal que bien, nos respeta, a las que casi siempre les cae agua de verdad es a las lamias por la tarde», comentaban dos atorras, mientras la lluvia volvía a hacer acto de presencia. El repertorio musical formado por cerca de medio centenar de piezas contaba, al igual que en anteriores ediciones, con una novedad que hacía referencia al nuevo parking de la localidad y a los ruidos que generan sus obras. La estrofa también hablaba de la afamada ola mundakarra.

Subido al árbol
El séquito blanco se mantuvo de ronda hasta bien entrada la tarde. Los muelles del puerto y la plazuela de 'Los txopos', con el director encaramado a uno de los árboles, acogieron las dos últimas paradas de los atorras.

La festividad vivió sus peores momentos durante los años de la represión. Con el paso del tiempo ha renacido con fuerza y en la actualidad disfruta de uno de los momentos más dulces.

Según la leyenda, la pulcra indumentaria de los atorras, constituida de falda, blusón y pantalones blancos, así como una funda de almohada por la cabeza y un pañuelo rojo fue utilizada por primera vez por el conde local Anton Erreka.

Este personaje, que un día llegó a su casa con unas copas de más, se vistió las enaguas de su mujer sin darse cuenta y salió a la calle para escapar a los escobazos de la enojada esposa. Los vecinos creyeron que se trataba de una genialidad más de la primera autoridad local y se dispusieron a celebrar una gran romería que no cesó hasta el toque de ánimas.De esta singular manera popularizó Erreka, sin saberlo, un traje que con el paso del tiempo se ha convertido en tradicional en los carnavales de Mundaka.

Aratuste, zatoz bada, aratuste

2006-02-23T20:59:00.000+01:00

Urtero legez, aurten ere, Mundakan atorrak eta lamiak izango ditugu kalejiran. Mundakarrentzat egun hoberik ez ei dago, hori dio abesti ospetsuenak bederen. Inork ez daki zelan agertu zen atorra, baina ondo dakigu mundakar bakar bat izan zela. 300 urte baino gehiagoko ohiturari buruz hitzegiten ari natzaizue, atorrak, Mundakako kale guztietatik zehar ibiliko direnak, zuriz jantzitako izaki misteriotsuak bezain alaiak dira. Almohada azalez egindako marrua daramate buruan, eta gona bi soinean, bat gerritik behera eta bestea samatik, horrez gain, marraztutako bibote ederrak erakusten dizkigute.

Goizean goiz, txistularien dianarekin atorra batzuk kalera irteten dira irina botaz, dena zinkiduz, honek aratusteen etorrera adierazten du. Mezaren ondoren, atorrek, Jose María Egileor-en etxearen parean ematen diote hasiera jaiari, Aratuste abestuz. Ondoren kanta barria entonatzen dute, aurtengoa parking berriaren obrek eragiten duten zaratari eta olatu famatua galdu izanaren arazoei buruzkoa da, 'Punba eta Punba'. Ondoren, txorrokopuntatik pasatuz, herri guztiari emango zaio bira, zenbait atsedenaldi eginez, hori bai, abesteko. Azkenik, portuan jarriko dira atorra guztiak, zuzendaria gruako kaian dela, bertan, hiruzpalau kantu ezberdin abestuko dituzte 'Jo Ta Ke' ahantzi barik, noski. Atorrek, txoputako talaian amaitzen dute kalejira eta ondorengo orduetan herri osotik barreiatuta ibiliko dira.

Arratsaldean, laminak agertuko dira algara bizian, herriko arima guztiak iratzarriz. Beraien ohiuek eta abestiek ezin izango dute Mundakako hormarik bota, horren ordez, biziki dantzatuarazi egingo dituzte mundakarrak. Lamiak kalez-kale dabiltzan bitartean atorrak ere pasakailean ibiliko dira topo egin arte, hori izaten da eguneko momenturik liluragarriena, zoratzeko modukoa, zuri-beltzak zirri eta zarra.

Besta honek hurrengo goizera arte jarraitzen du, oilarrak kukurruku egin arte hain zuzen.

Maitasuna, bakearekin batera

2006-02-18T11:27:00.000+01:00

Zer ete dago, herri bien artean? Zergatik datorkigu herri bietako pertsonen arteko maitasun edo lagun izateko grina? Beharbada aintzina, lotura apurrezina izango zen herri bien artean. Baina nondik dator? Ba du inok galdera hauentzako erantzunik? Agian Mundakako Jau Zuriak, Bermeiko beste Jaun bat ezagutuko zuen... edo haren alaba. Nork daki?
Gauza zera da, geure artean beti egoten garela Mundakak Bermeori zera zor diola, Bermeok Mundakari beste hori, hau duela, ez duela, hainbat bizi direla, ezetz... Baina beste batzuen aurka egiteko arin batean batzen gara, lagunik onenak izango bagina bezala, honek hainbat gauza erakuts ditzake, lotura bereziren bat, batez ere. Oraindik ez dut aurkitu honen erantzunik, baina aurkitutakoan idatziren dut.

Abadetik aktorera

2006-02-08T20:32:00.000+01:00

Filme pornografiko batek izugarrizko polemika piztu du Israelen. 2001ean pornografia telebistan ez jartzeko agindua eman zuen gobernuak, baina orain Israelgo porno salmentak handituko dituen filme bat agertu da. Bertan parte hartzen duen aktorea, orain dela gutxi arte judu ultraortodoxoa izandakoa da, gainera, filma giro oso erlijiosoan dago grabatuta, pertsonaiak juduak dira, sinesmen handikoak. Bertsio bi plazaratuko dituzte, light bat, Israelgo estaturako eta besteontzat heavy-agoa.

Ba al dugu euskal pornorik? Irrintzirik agertzen da? Xixiliwood-ekoentzako lana izango da hau. Euskal pornografiaren produktore bilakatzeko aukera badago, ekin lanari!.

Musika eta teknologia berriak

2006-01-22T11:12:00.000+01:00

Hainbatek ikusiko zenuten zapping programaren batean txinatar bi, lotsatu barik, playback-en bat egiten. Dagoeneko hamarren bat kantu dantzatuko zituzten eta gehiago egiteko asmoa dute. Hauek ere, blog bat zabaldu dute 'the dormitory boys' izenekoa hain zuzen, bertan biltzen dira emanaldi berezi guztiak.

Nik entzun dut, txinatarrak oso ondo mugitzen direla Fermin Muguruzaren 'Big Beñat' abestiarekin, beraz hura antzez dezaten eskatu diet.

Noizko Euskal vlog bat?

Bigarren lehen posta

2006-01-21T16:28:00.000+01:00

Zeuon artean; zelako izenburua?

Aurretik izan dut edo dut, Mundekar Baten Bitakora izeneko blog, hobeto esanda, espazio kutre bat, baina gogaitu eta erabilterraza den blogger.com-era egin dut igeri. Horregatik deitu diot bigarren lehen posta, sarrera honi. Blog hau, nire bizitzari eta inguruko gertakizunei buruz berba egiteko leku aproposena izatea lortuko dut, edo saiatu, egingo naiz behintzat. Gutxienez astean birritan eguneratzen ahaleginduko naiz.

Oharra: Data katalanez dago, baina euskaratzeari ekingo diot laster, uzten badidate, noski. Zelan egin bilatu behar dut aurretik.